Ba cách luyện nghe cho kết quả thật, nhưng với tiếng Đức thì có một bài tập riêng cần thêm vào: luyện chờ tới cuối câu. Đây là thói quen ngược với bản năng, vì bản năng bảo bạn hiểu ngay khi có đủ manh mối.
- Ba cách: nghe kèm bản chữ · nghe lặp · nhại theo
- Cần thêm bài tập riêng: luyện chờ tới cuối câu
- Nghe câu phức từ ngắn tới dài để tăng dần sức chứa trí nhớ
- Nghe một đoạn nhiều lần hơn hẳn nghe nhiều đoạn một lần
Nghe kèm bản chữ
Cách làm: nghe một lần không nhìn gì rồi ghi lại. Nghe lần hai bổ sung. Mở bản chữ đối chiếu và chú ý riêng hai chỗ: tiền tố ở cuối câu và động từ cuối mệnh đề phụ, vì đó là nơi bạn hay kết luận sớm. Cuối cùng nghe lại trong lúc nhìn chữ. Đây là bước quan trọng nhất và cũng là bước người học hay bỏ, vì nó cho phép bạn thấy chính xác chỗ tai mình rơi mất thay vì chỉ biết chung chung là không hiểu.
Nghe lặp một đoạn
Nghe lặp nghĩa là lấy một đoạn ngắn rồi nghe nhiều ngày. Với tiếng Đức thì nên chọn đoạn có nhiều câu phức, vì mục tiêu là tăng sức chứa của trí nhớ ngắn hạn chứ không chỉ quen âm. Bắt đầu từ đoạn có câu ngắn rồi chuyển dần sang đoạn có câu dài hơn. Cách này ngược với bản năng vì bạn thấy chán khi nghe lại, nhưng chính sự lặp lại mới xây được phản xạ nhận ra âm, còn nghe đoạn mới liên tục chỉ tạo cảm giác đã học nhiều.
Nhại theo
Nhại theo là nghe một câu rồi lặp lại ngay. Với tiếng Đức thì bài tập này rèn trực tiếp trí nhớ ngắn hạn, vì để lặp lại một câu có động từ ở cuối bạn buộc phải giữ trọn câu trong đầu, đúng thứ bạn cần khi nghe. Bài tập này khó chịu lúc đầu nhưng nó rèn cùng lúc cả tai lẫn miệng, và nó cũng buộc bạn chú ý tới những chi tiết mà nghe suông sẽ bỏ qua.
Sai lầm thường gặp
- Dừng lại phân tích ngữ pháp giữa lúc nghe — âm thanh trôi tiếp và bạn mất luôn phần sau
- Nghe đoạn mới mỗi ngày cho đỡ chán — cảm giác học nhiều nhưng không xây được phản xạ nào
- Xem bản chữ trước khi nghe, làm mất hoàn toàn tác dụng của bài tập
Câu hỏi thường gặp
Làm sao tập được thói quen chờ tới cuối câu?
Bằng bài tập nhại theo câu phức: để lặp lại được một câu có động từ ở cuối, bạn buộc phải giữ trọn câu. Làm đủ nhiều thì việc chờ trở thành tự nhiên, và bạn không còn kết luận sớm nữa.
Nghe câu dài bị quên đầu câu thì làm sao?
Đó là giới hạn trí nhớ ngắn hạn và nó mở rộng được bằng luyện tập. Bắt đầu từ câu hai mệnh đề rồi tăng dần độ dài, giống như tăng dần mức tạ. Đừng nhảy thẳng vào bản tin có câu rất dài.
Mỗi ngày nên nghe bao lâu?
Mười lăm tới hai mươi phút có chú ý hiệu quả hơn hai tiếng bật làm nền. Nghe là kỹ năng đòi sự tập trung, nên chất lượng chú ý quan trọng hơn tổng thời lượng nhiều.
Nên nghe rồi mới đọc bản chữ hay ngược lại?
Nghe trước, luôn luôn. Đọc trước thì bạn đã biết nội dung nên tai không phải làm việc, và bài tập mất hết tác dụng dù bạn vẫn thấy mình hiểu.
