Đếm vốn từ tiếng Đức là chuyện lạ hơn các thứ tiếng khác, vì tiếng Đức ghép từ vô hạn. Một từ dài hai chục chữ cái thực chất là ba bốn từ ngắn viết liền, nên câu hỏi đúng không phải bạn biết bao nhiêu từ mà bạn biết bao nhiêu từ gốc.
- Từ ghép là vô hạn, chỉ cần đếm số từ gốc
- Khoảng hai tới ba nghìn từ gốc đủ cho giao tiếp và đọc cơ bản
- Mỗi danh từ kéo theo giống và dạng số nhiều, phải học kèm
- Chọn đúng từ quan trọng hơn học nhiều từ
Mốc theo từng mục đích
Khoảng một nghìn tới một nghìn ba trăm từ cho giao tiếp cơ bản. Hai tới ba nghìn cho việc xoay xở đời sống và đọc báo với ít từ phải tra. Năm nghìn trở lên cho học nghề và làm việc. Nhưng nhờ cơ chế ghép từ, số từ bạn hiểu được luôn lớn hơn số từ bạn thực sự học. Các con số này là ước lượng theo tần suất sử dụng thực tế, không phải quy định. Điều đáng chú ý là chúng tăng rất nhanh ở các mức cao, vì càng lên cao thì mỗi từ mới càng ít gặp lại.
Vì sao vài trăm từ đầu quan trọng nhất
Vài trăm từ đầu đặc biệt quan trọng với tiếng Đức vì chúng vừa thông dụng vừa là thành phần của rất nhiều từ ghép. Học một từ gốc là mở khoá hàng chục từ ghép chứa nó, nên hiệu quả của giai đoạn đầu cao hơn hẳn các thứ tiếng không ghép từ. Đây là lý do nên bám theo danh sách từ thông dụng ở giai đoạn đầu thay vì học theo hứng: cùng một công sức nhưng hiệu quả chênh nhau nhiều lần.
Từ chủ động và từ bị động
Người học tiếng Đức thường hiểu được câu dài hơn nhiều so với khả năng tự tạo ra câu dài. Nguyên nhân là trật tự từ: hiểu một câu có động từ ở cuối chỉ cần đọc tới cuối, còn tự nói ra câu như vậy đòi bạn giữ động từ trong đầu suốt cả mệnh đề. Phân biệt hai loại này giúp đặt mục tiêu thực tế: bạn không cần nói được mọi từ mình hiểu, và cũng không nên đo tiến bộ bằng số từ nhận ra.
Sai lầm thường gặp
- Đếm cả từ ghép vào vốn từ của mình — chúng không phải từ mới nếu bạn đã biết các thành phần
- Đếm số từ đã học làm thước đo tiến bộ — nhận ra một từ và dùng được nó là hai chuyện khác nhau
- Học từ hiếm vì thấy thú vị trong khi từ thông dụng còn thiếu
Câu hỏi thường gặp
Từ ghép dài có phải học riêng không?
Không, nếu bạn đã biết các thành phần. Tách từ phải sang trái, lấy nghĩa của thành phần cuối làm nghĩa chính, và các thành phần trước bổ nghĩa cho nó. Đây là lý do vốn từ tiếng Đức tăng nhanh hơn cảm giác.
Học bao nhiêu từ mỗi ngày là hợp lý?
Mười tới hai mươi từ mới mỗi ngày kèm ôn lại từ cũ là mức phần lớn người học duy trì được. Học nhiều hơn thì tỷ lệ quên tăng nhanh và tổng số từ nhớ được cuối cùng lại ít hơn.
Danh sách từ vựng của Viện Goethe có đáng tin không?
Đáng tin cho các cấp thấp vì được công bố chính thức. Đây là lợi thế mà người học tiếng Pháp hay tiếng Ý không có, nên nên tận dụng để khoanh vùng ôn thi thay vì học tràn lan.
Biết tiếng Anh giúp được gì cho vốn từ tiếng Đức?
Giúp ở nhóm từ cơ bản vì hai thứ tiếng cùng nhánh German, nhiều từ về gia đình, cơ thể, thiên nhiên nhìn là đoán được. Nhưng nhóm từ trừu tượng thì tiếng Anh vay từ La tinh còn tiếng Đức tự ghép, nên hai bên khác hẳn.
