Tiếng Đức có nhiều hệ chứng chỉ cùng tồn tại và đây là điều gây rối nhất cho người mới: Goethe, telc, ÖSD, TestDaF, DSH. Chúng không thay thế nhau hoàn toàn, và chọn nhầm hệ là thi xong rồi hồ sơ không dùng được.
- Goethe-Zertifikat theo khung châu Âu, A1 tới C2
- Du học đại học Đức thường cần TestDaF hoặc DSH, không phải Goethe
- Diện lao động và định cư thường chấp nhận Goethe hoặc telc
- Chọn cấp theo mục đích thật, không chọn theo cấp nghe cho oai
Các cấp và ý nghĩa từng cấp
Goethe-Zertifikat chia theo khung châu Âu từ A1 tới C2. A1 và A2 phục vụ diện đoàn tụ gia đình và học nghề bậc đầu. B1 là mốc rất phổ biến cho du học nghề và cho hồ sơ định cư. B2 dành cho học nghề bậc cao và một số vị trí việc làm. C1 và C2 cho công việc chuyên môn và học thuật. Biết mốc của từng cấp giúp khỏi thi lệch: thi thấp quá thì tấm chứng chỉ không dùng được vào việc gì, thi cao quá thì trượt và mất cả tiền lẫn thời gian chờ kỳ sau.
Chọn cấp theo mục đích
Học nghề và điều dưỡng thường yêu cầu B1 hoặc B2 tuỳ chương trình. Đoàn tụ gia đình thường A1. Vào đại học thì phần lớn trường yêu cầu TestDaF hoặc DSH chứ không nhận Goethe, nên người nhắm đại học phải xác định sớm để khỏi thi nhầm hệ. Yêu cầu cụ thể thay đổi nên phải tra thông tin hiện hành của nơi nhận hồ sơ. Cần nhớ là yêu cầu cụ thể của từng trường, từng công ty hay từng diện hồ sơ có thể khác nhau và thay đổi theo năm, nên phải tra thông tin hiện hành của nơi mình nộp chứ không dựa vào bảng chung.
Mất bao lâu để đạt
Từ con số không lên A2 thường mất khoảng sáu tới tám tháng học đều. Từ A2 lên B1 mất thêm khoảng sáu tháng. Chặng B1 lên B2 thường là chặng dài nhất vì lượng từ vựng và độ phức tạp cú pháp tăng mạnh. Con số này là ước lượng cho người học đều đặn và có phương pháp, không phải cam kết. Người đã biết một ngoại ngữ cùng nhóm thường nhanh hơn, người học ngắt quãng thì lâu hơn nhiều.
Sai lầm thường gặp
- Thi Goethe C1 để vào đại học Đức mà không kiểm tra trước — nhiều trường chỉ nhận TestDaF hoặc DSH
- Đăng ký cấp cao hơn trình độ thật để tự tạo áp lực — cách này hỏng nhiều hơn được, vì trượt làm mất động lực nhiều tháng
- Không tra yêu cầu cụ thể của nơi mình nộp mà chỉ nghe người khác nói
Câu hỏi thường gặp
Goethe và telc khác nhau thế nào?
Cả hai đều theo khung châu Âu và đều được chấp nhận rộng rãi cho diện lao động và định cư, nhưng do hai tổ chức khác nhau cấp và cấu trúc đề có khác biệt. Nơi nhận hồ sơ có thể chỉ định một trong hai, nên phải tra yêu cầu cụ thể trước khi đăng ký.
Chứng chỉ có thời hạn không?
Chứng chỉ Goethe không ghi hạn sử dụng, nhưng nhiều cơ quan và trường yêu cầu chứng chỉ được cấp trong vòng hai năm gần nhất. Quy định này thuộc về nơi nhận hồ sơ chứ không thuộc về Viện Goethe.
Nên thi cấp thấp trước hay nhảy thẳng cấp cao?
Nếu hồ sơ chỉ cần cấp cao thì thi thẳng cấp đó, vì thi cấp thấp trước tốn thêm một kỳ và một khoản phí. Nhưng nếu chưa từng thi bao giờ thì một lần thi cấp thấp cho quen phòng thi cũng đáng, nhất là với người dễ căng thẳng.
Lệ phí và lịch thi thế nào?
Hai thứ này thay đổi theo năm và theo địa điểm tổ chức, nên phải xem thông báo hiện hành của đơn vị tổ chức tại nước mình. Đừng dựa vào con số nghe được từ người thi năm trước.
