Goethe thi cả bốn mô-đun trong đó có nói và viết, nên khoảng cách giữa ngữ pháp thi và ngữ pháp nói hẹp hơn các kỳ thi trắc nghiệm. Nhưng vẫn có một khác biệt thật: người Đức nói lược nhiều thứ mà bài viết đòi đủ.
- Goethe thi cả bốn kỹ năng nên đòi tạo ra chứ không chỉ nhận ra
- Nhưng khẩu ngữ Đức lược nhiều thứ mà bài viết đòi đủ
- Cách sở hữu gần như không dùng khi nói nhưng có trong bài đọc
- Người bản xứ nói bằng ít cấu trúc hơn bạn tưởng
Hai bộ ngữ pháp khác nhau
Bộ ngữ pháp cho bài viết đòi câu đầy đủ, chia cách chính xác, đuôi tính từ đúng, và dùng cả cách sở hữu. Bộ cho hội thoại thì người Đức thay cách sở hữu bằng cấu trúc khác, rút gọn nhiều chỗ, và dùng câu ngắn hơn nhiều so với văn viết. Sự khác nhau này không phải chuyện đúng sai mà là chuyện tần suất: bài thi kiểm cả những cấu trúc hiếm để phân loại thí sinh, còn đời sống chỉ dùng nhóm thông dụng.
Cấu trúc thật sự cần khi nói
Nhóm thật sự cần khi nói tiếng Đức gồm: ba cách đầu, trật tự động từ ở vị trí hai và ở cuối, thì quá khứ ghép, các từ nối thông dụng theo nhóm trật tự, và động từ tách được. Nắm chắc nhóm này là nói được gần như mọi thứ hằng ngày. Nắm chắc nhóm này rồi thì bạn nói được gần như mọi thứ trong đời sống, dù bảng điểm ngữ pháp của bạn còn nhiều ô trống.
Phân bổ thời gian thế nào
Vì Goethe thi cả bốn mô-đun nên không học lệch được. Nhưng cơ chế mô-đun cho phép ưu tiên: nếu mô-đun viết đang yếu thì dồn cho phần chia cách và đuôi tính từ, còn nếu mô-đun nói yếu thì dồn cho việc luyện phản xạ trật tự từ. Cách phân bổ này phụ thuộc vào mục tiêu của bạn, và điều quan trọng là chọn có ý thức thay vì mặc định theo giáo trình.
Sai lầm thường gặp
- Luyện ngữ pháp bằng cách làm bài tập điền chỗ trống — cho khả năng nhận ra chứ không cho phản xạ nói
- Học cấu trúc hiếm vì thấy trong đề thi mà bỏ qua cấu trúc dùng hằng ngày
- Nghĩ rằng điểm thi cao thì tự nhiên nói được
Câu hỏi thường gặp
Người Đức nói có chia cách đúng hết không?
Trong ngôn ngữ chuẩn thì có, nhưng ở một số vùng và trong khẩu ngữ thân mật thì họ đơn giản hoá vài chỗ. Người học nên đi từ dạng chuẩn vì đó là dạng dùng trong công việc, học tập và thi cử.
Có nên bỏ hẳn cách sở hữu không?
Không bỏ hẳn vì nó có trong bài đọc và văn bản trang trọng, nhưng chỉ cần nhận ra chứ không cần dùng thành thạo. Trong hội thoại thì người Đức thay nó bằng cấu trúc khác.
Điểm Goethe cao thì nói có tốt không?
Thường là có, vì có mô-đun nói thi riêng và bạn không qua được nếu không nói được. Đây là ưu điểm của các kỳ thi bốn kỹ năng so với kỳ thi chỉ trắc nghiệm.
Có nên học ngữ pháp vùng miền không?
Không ở giai đoạn học. Tiếng Đức có nhiều biến thể vùng khác nhau đáng kể, nhưng ngôn ngữ chuẩn được hiểu ở mọi nơi và là thứ dùng trong thi cử. Nghe quen biến thể vùng thì tốt, còn nói thì cứ theo chuẩn.
