Tự giới thiệu bằng tiếng Đức có hai thứ phải quyết định trước: lối xưng hô và cái bắt tay. Ở Đức thì ranh giới giữa hai lối xưng hô chặt hơn nhiều nước khác, và bắt tay là nghi thức chuẩn chứ không phải tuỳ chọn.
- Phải chọn lối xưng hô và ở Đức ranh giới này rất chặt
- Bắt tay là nghi thức chuẩn, chắc và nhìn vào mắt
- Người Đức nói tên trước họ sau, ngược tiếng Việt
- Chuẩn bị hai phiên bản: một ngắn và một dài hơn
Khung câu tự giới thiệu
Khung gồm: chào, nói tên, nói quốc tịch hoặc nghề nghiệp, một câu về lý do bạn ở Đức, và một câu kết. Với người Đức thì phần lý do đặc biệt hay được hỏi, vì họ quan tâm tới bối cảnh cụ thể chứ không dừng ở xã giao chung chung. Khung này dùng được cho gần như mọi bối cảnh, và bạn chỉ cần đổi mức trang trọng chứ không cần đổi cấu trúc.
Đổi theo bối cảnh
Trong công việc thì dùng lối trang trọng kèm chức danh và bắt tay. Với đồng nghiệp thì nhiều môi trường ở Đức vẫn giữ lối trang trọng trong nhiều năm, khác hẳn các nước nói tiếng Anh. Trong nhóm bạn trẻ hoặc bối cảnh không chính thức thì lối thân mật được dùng nhanh hơn. Nắm được điểm khác giữa các bối cảnh giúp bạn không phải học thuộc nhiều bài mà chỉ cần điều chỉnh vài chỗ trong cùng một khung.
Chỗ người Việt hay sai
Người Việt hay sai ba chỗ. Một là nói họ trước tên. Hai là bắt tay hờ hững hoặc nhìn đi chỗ khác, thứ bị coi là thiếu chân thành ở Đức. Ba là chuyển sang lối xưng hô thân mật quá sớm vì thấy người kia trẻ tuổi, trong khi tuổi không quyết định điều đó. Những lỗi này lặp lại rất đều ở người Việt và chúng lộ ngay trong ba câu đầu tiên, tức là đúng lúc ấn tượng đang hình thành.
Sai lầm thường gặp
- Bắt tay hờ hững hoặc không nhìn vào mắt — ở Đức thì đó là dấu hiệu thiếu tự tin hoặc thiếu chân thành
- Học thuộc cả đoạn rồi tắc khi người ta hỏi thêm — nên chuẩn bị mảnh ghép chứ không phải bài đọc
- Nói quá dài trong bối cảnh chỉ cần một câu
Câu hỏi thường gặp
Khi nào được chuyển sang lối xưng hô thân mật?
Khi người kia đề nghị, và ở Đức thì việc này thường được nói ra rõ ràng chứ không ngầm hiểu. Người lớn tuổi hơn hoặc ở vị trí cao hơn là người đề nghị. Nhiều đồng nghiệp Đức làm việc với nhau nhiều năm mà vẫn dùng lối trang trọng.
Cái bắt tay quan trọng tới mức nào?
Khá quan trọng và nó tạo ấn tượng đầu tiên trước cả lời nói. Người Đức kỳ vọng một cái bắt chắc kèm ánh mắt nhìn thẳng. Đây là chi tiết nhỏ mà điều chỉnh được ngay, nên đáng chú ý từ cuộc gặp đầu tiên.
Nên chuẩn bị bài giới thiệu dài bao nhiêu?
Hai phiên bản: một khoảng ba câu cho các cuộc gặp thông thường, và một khoảng một phút cho phỏng vấn hoặc buổi ra mắt. Chuẩn bị một bản duy nhất thì hoặc là quá dài hoặc là quá ngắn tuỳ tình huống.
Có nên học thuộc lòng không?
Học thuộc khung và các cụm cố định thì nên, học thuộc cả đoạn thì không. Người ta sẽ hỏi thêm và một đoạn thuộc lòng vỡ ngay khi bị cắt ngang, còn khung thì cho phép bạn ghép lại theo hướng khác.
