Tiếng Đức có một nguồn nghe mà người học các thứ tiếng khác phải ghen tị: hệ thống bản tin đọc chậm dành riêng cho người học, phát hằng ngày, kèm bản chữ đầy đủ và miễn phí.
- Thứ tự nên đi: giáo trình · bản tin chậm · podcast · phim
- Nguồn đúng tầm là nguồn bạn hiểu được khoảng bảy tám phần
- Có bản tin chậm hằng ngày kèm bản chữ, nguồn lý tưởng
- Phim khó vì phương ngữ vùng chứ không chỉ vì tốc độ
Nguồn theo từng giai đoạn
Giai đoạn đầu dùng audio giáo trình. Giai đoạn hai chuyển sang bản tin đọc chậm, loại có bản chữ đi kèm. Giai đoạn ba là bản tin tốc độ thật và podcast. Phim để sau vì ngoài tốc độ còn có phương ngữ vùng, thứ mà cả người Đức vùng khác cũng phải cố. Đi đúng thứ tự này giúp mỗi buổi nghe đều có kết quả, thay vì nhảy vào nguồn quá khó rồi kết luận nhầm rằng mình không có khả năng nghe.
Vì sao phim và nhạc không hợp lúc mới học
Phim khó không chỉ vì tốc độ mà vì phương ngữ: nhiều phim và chương trình dùng giọng vùng khá mạnh, tới mức người Đức ở vùng khác cũng phải chú ý. Nhạc thì không hợp để luyện nghe vì lời bị kéo theo giai điệu và nhiều ca sĩ nuốt các âm cuối. Điều này khiến nhiều người học nản oan: họ chọn đúng thứ mình thích nhưng sai giai đoạn, rồi nghĩ rằng vấn đề nằm ở khả năng của mình.
Cách biết một nguồn có đúng tầm không
Phép thử: nghe một phút không nhìn bản chữ. Nắm ý chính và chỉ mất vài từ thì đúng tầm. Với tiếng Đức nên thêm một câu hỏi: bạn có bắt được động từ ở cuối câu không, vì hiểu ý chung mà bỏ lỡ động từ nghĩa là bạn đang đoán. Phép thử này đơn giản mà đáng tin, và nó cũng cho biết khi nào nên chuyển sang nguồn khó hơn thay vì ở mãi vùng an toàn.
Sai lầm thường gặp
- Bỏ qua bản tin chậm vì thấy nội dung thời sự khô khan — đây là nguồn tốt nhất mà tiếng Đức có
- Chọn nguồn theo sở thích mà không xét trình độ — thích mà không hiểu thì vẫn không học được gì
- Ở mãi một nguồn quá dễ vì nghe thấy thoải mái
Câu hỏi thường gặp
Bản tin chậm có đủ để luyện nghe không?
Đủ cho một chặng dài, vì nó có tốc độ vừa phải, phát âm chuẩn, bản chữ đầy đủ và ra hằng ngày nên không bao giờ hết nội dung. Đây là nguồn hiếm có và người học tiếng Đức nên tận dụng triệt để.
Phim Đức có phương ngữ nhiều không?
Tuỳ phim và tuỳ vùng sản xuất, nhưng nhiều tác phẩm dùng giọng vùng khá rõ. Nếu bạn mới chuyển sang phim thì nên chọn phim dùng giọng chuẩn hoặc phim lồng tiếng, vì chúng dùng giọng chuẩn nhất quán.
Dùng phụ đề có được không?
Phụ đề bằng chính thứ tiếng đang học thì rất tốt, phụ đề tiếng Việt thì gần như vô ích cho việc nghe. Khi mắt bận đọc tiếng Việt thì tai gần như nghỉ, và bạn kết thúc buổi xem mà không luyện được gì.
Khi nào nên chuyển sang nguồn khó hơn?
Khi bạn hiểu được chín phần trở lên mà không phải cố. Ở lại vùng quá thoải mái thì dễ chịu nhưng không còn tạo ra tiến bộ nào nữa.