Ngữ pháp tiếng Đức có tiếng là khó, và tiếng đó không oan. Nhưng độ khó tập trung vào một trục duy nhất: bốn cách của danh từ. Nắm được trục đó thì phần lớn những thứ trông rối rắm khác đều trở nên có trật tự.
- Bốn cách là trục xuyên suốt, ảnh hưởng tới mạo từ và tính từ
- Trật tự từ đổi theo loại mệnh đề, động từ chạy về cuối
- Mỗi danh từ kéo theo giống và dạng số nhiều
- Học nhóm xuất hiện trong mọi câu trước, nhóm dùng thỉnh thoảng sau
Thứ tiếng Việt đã chuẩn bị sẵn
Tiếng Việt chuẩn bị được rất ít cho tiếng Đức. Cái duy nhất giúp được là trật tự cơ bản chủ ngữ động từ tân ngữ ở câu chính, và việc tiếng Việt cũng không có mạo từ xác định phức tạp như tiếng Anh nên người Việt không mang sẵn thói quen sai. Nhận ra phần mình được miễn giúp khỏi tốn công học lại thứ vốn đã đúng, và cũng giúp thấy rõ phần công sức nên dồn vào đâu.
Ba nhóm khó thật
Nhóm thứ nhất là bốn cách và hệ quả của chúng lên mạo từ, tính từ, đại từ. Nhóm thứ hai là trật tự từ thay đổi theo loại mệnh đề, với động từ chạy về cuối trong mệnh đề phụ. Nhóm thứ ba là giống của danh từ, thứ phải học kèm từng từ. Ba nhóm này có điểm chung: tiếng Việt không có gì tương ứng nên không có chỗ dựa để suy, phải xây từ đầu qua việc dùng nhiều chứ không qua việc hiểu quy tắc.
Học theo thứ tự nào
Học giống danh từ song song với từ vựng ngay từ từ đầu tiên. Rồi bốn cách, bắt đầu từ hai cách thông dụng nhất. Rồi trật tự từ trong câu chính. Mệnh đề phụ để sau nhưng phải bắt đầu trước khi lên B1, vì không có nó thì bạn chỉ nói được câu đơn. Thứ tự này ưu tiên thứ chặn bạn nói được câu đầu tiên, thay vì thứ nghe có vẻ nền tảng nhưng chỉ dùng tới ở giai đoạn sau.
Sai lầm thường gặp
- Trì hoãn học bốn cách vì thấy rối — mọi câu tiếng Đức đều cần nó, để lâu thì phải sửa lại mọi từ đã học
- Học hết bảng quy tắc rồi mới tập nói — quy tắc chỉ thành phản xạ qua việc dùng, không qua việc thuộc
- Dịch cấu trúc từ tiếng Việt sang rồi ghép từ vào
Câu hỏi thường gặp
Ngữ pháp tiếng Đức có khó như tiếng đồn không?
Khó thật ở phần bốn cách và trật tự từ, nhưng khác với tiếng Pháp thì tiếng Đức có quy luật chặt chẽ hơn và ít ngoại lệ hơn. Nắm quy luật là áp được rộng, còn tiếng Pháp thì nhiều thứ phải nhớ riêng từng trường hợp.
Biết tiếng Anh có giúp gì cho ngữ pháp tiếng Đức không?
Giúp ở từ vựng cơ bản vì hai thứ tiếng cùng nhánh, nhưng gần như không giúp gì cho ngữ pháp. Tiếng Anh đã bỏ hệ cách và hệ giống, đúng hai thứ nặng nhất của tiếng Đức.
Nên học ngữ pháp bằng sách hay qua giao tiếp?
Cả hai, nhưng theo thứ tự: gặp cấu trúc trong câu thật trước, rồi mới tra sách để hiểu vì sao. Học sách trước thì bạn hiểu quy tắc mà không có chỗ móc nó vào, nên rất nhanh quên.
Mỗi ngày nên học bao nhiêu điểm ngữ pháp?
Một điểm và dùng nó trong vài câu tự đặt. Học ba bốn điểm một buổi thường dẫn tới việc trộn lẫn chúng, tức là tạo thêm nhầm lẫn thay vì tiến bộ.
