Lỗi ngữ pháp của người Việt học tiếng Đức tập trung vào hai chỗ, và cả hai đều thuộc loại lỗi hệ thống: chia sai cách vì không nhớ giống danh từ, và giữ nguyên trật tự câu chính trong mệnh đề phụ.
- Lỗi nặng nhất: chia sai cách vì không nhớ giống danh từ
- Lỗi thứ hai: không đẩy động từ về cuối trong mệnh đề phụ
- Lỗi thứ ba: chọn sai trợ động từ ở thì quá khứ ghép
- Phần lớn lỗi đến từ thói quen tiếng Việt, không phải từ thiếu kiến thức
Các lỗi lặp lại nhiều nhất
Các lỗi lặp lại nhiều nhất gồm: chia sai cách do quên giống, giữ trật tự câu chính trong mệnh đề phụ, quên đuôi tính từ, chọn sai trợ động từ ở quá khứ ghép, và quên tiền tố của động từ tách được ở cuối câu. Điểm chung của chúng là đều xuất phát từ việc mang cấu trúc tiếng Việt sang, nên chúng lặp lại một cách hệ thống chứ không ngẫu nhiên.
Vì sao lỗi tồn tại lâu
Những lỗi này tồn tại lâu vì người Đức vẫn hiểu và thường không sửa, nhất là khi họ thấy bạn đang cố. Riêng lỗi cách thì còn dai hơn vì nó phụ thuộc vào việc nhớ giống, mà giống lại nằm ở tầng từ vựng, nên sửa ngữ pháp không đủ nếu gốc rễ nằm ở chỗ khác. Chính việc vẫn được hiểu làm lỗi sống dai: không ai sửa nên người học không biết mình sai, và mỗi lần dùng lại là một lần củng cố thói quen.
Cách sửa dứt điểm
Cách sửa dứt điểm là tách hai tầng: kiểm giống danh từ như một bài riêng, và kiểm trật tự từ như một bài riêng. Với bài viết thì đọc lại nhiều lượt, mỗi lượt tìm một loại lỗi. Đọc chung chung không bắt được gì vì mắt lướt qua đúng chỗ có lỗi. Cách này hiệu quả vì nó biến việc sửa lỗi thành việc quan sát có mục tiêu, thay vì hy vọng lỗi tự biến mất khi trình độ lên.
Sai lầm thường gặp
- Sửa lỗi cách bằng cách học lại bảng — nếu gốc rễ là không nhớ giống thì học bảng bao nhiêu cũng vô ích
- Chờ người bản xứ sửa giúp — họ hiểu được nên hiếm khi sửa, phải tự dựng cách kiểm
- Sửa lỗi bằng cách học thuộc quy tắc mà không đổi cách nói
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lỗi trật tự mệnh đề phụ dai tới vậy?
Vì nó là bản năng chứ không phải kiến thức. Bạn biết quy tắc nhưng khi nói nhanh thì thói quen đặt động từ ở giữa quay lại. Cách duy nhất là làm cho trật tự tiếng Đức thành bản năng, và điều đó cần vài trăm câu tự đặt.
Lỗi đuôi tính từ có nghiêm trọng không?
Không cản trở việc hiểu nhưng bị tính từng lỗi trong bài viết, và vì tính từ xuất hiện nhiều nên thiệt hại cộng dồn. Bù lại đây là nhóm dễ nhặt lại điểm nếu bạn chừa vài phút cuối để soát riêng.
Làm sao biết mình đang mắc lỗi nào?
Viết một đoạn rồi nhờ người sửa, hoặc so bài viết của mình với một bài mẫu cùng chủ đề. Cách thứ hai làm được một mình và thường lộ ra đúng những chỗ bạn không ngờ.
Sửa được một lỗi mất bao lâu?
Vài tuần chú ý có ý thức cho một lỗi. Sửa một lỗi tại một thời điểm hiệu quả hơn nhiều so với cố sửa hết cùng lúc, vì sự chú ý có giới hạn.
