Số đếm tiếng Đức có một chỗ khiến người Việt nghe hụt liên tục: hàng chục và hàng đơn vị đọc đảo ngược. Bạn nghe một số hai chữ số rồi ghi ngay theo thứ tự nghe được là sai, và với giá tiền hay số nhà thì đó là nhầm lẫn tốn kém.
- Hàng chục và hàng đơn vị đọc đảo ngược so với tiếng Việt
- Phải nghe hết số rồi mới ghi, không ghi theo thứ tự nghe
- Nói giờ có hai cách, một cách dùng khái niệm ba phần tư
- Nhóm này cần luyện riêng thành một buổi, không học lẫn với từ vựng khác
Hệ số đếm
Từ một tới mười hai học thuộc. Từ mười ba tới mười chín ghép đều. Từ hai mươi trở lên thì đọc đơn vị trước rồi tới chục, ngược với tiếng Việt. Ba mươi mốt được đọc là một và ba mươi. Quy tắc này áp dụng cho mọi số hai chữ số nên phải thành phản xạ. Nắm được nguyên tắc rồi thì phần lớn con số tự suy ra được, nên đây là mảng học một lần dùng mãi chứ không phải học thuộc từng số.
Nói giờ và ngày tháng
Nói giờ tiếng Đức có hai cách: cách chính thức dùng hệ hai mươi tư giờ, và cách hội thoại dùng các khái niệm rưỡi và ba phần tư. Điểm gây nhầm là cách nói rưỡi trong tiếng Đức chỉ nửa giờ hướng tới giờ sắp tới chứ không phải giờ vừa qua, ngược với thói quen của người Việt. Nhóm này gặp mỗi ngày nên đáng luyện sớm, và nó cũng là chỗ hẹn hò dễ nhầm nhất nếu nghe hụt.
Nói về tiền
Đồng tiền có phần lẻ nên bạn nghe cả hai phần của con số, và cả hai phần đều có thể bị đảo hàng chục hàng đơn vị. Đây là lý do luyện nghe số nên thành một buổi riêng trước khi sang Đức, vì ở siêu thị nhân viên đọc giá rất nhanh. Với người đi du lịch hoặc làm ăn thì đây là nhóm dùng thật ngay từ ngày đầu, và nghe hụt một bậc là chuyện tốn kém chứ không chỉ mất điểm bài kiểm tra.
Sai lầm thường gặp
- Ghi số ngay theo thứ tự nghe được — tiếng Đức đọc đơn vị trước nên phải nghe hết rồi mới ghi
- Học số đếm bằng cách đọc từ một tới mười rồi dừng — chỗ khó nằm ở các bậc lớn
- Chỉ luyện đọc số mà không luyện nghe số người khác nói
Câu hỏi thường gặp
Vì sao tiếng Đức đọc số ngược?
Đó là đặc điểm lịch sử còn giữ lại, và tiếng Anh cổ cũng từng có. Không có logic để suy nên chỉ có cách luyện thành phản xạ. Mẹo thực tế là nghe trọn con số rồi mới viết, thay vì viết dần theo lời người ta nói.
Cách nói rưỡi trong tiếng Đức khác gì tiếng Việt?
Tiếng Việt nói rưỡi tính từ giờ vừa qua, còn tiếng Đức tính hướng tới giờ sắp tới. Nghĩa là cùng một thời điểm nhưng con số nhắc tới lệch nhau một giờ, và đây là nguồn lỡ hẹn rất phổ biến với người mới.
Vì sao nên luyện nghe số riêng?
Vì số thường được nói nhanh và không có ngữ cảnh nào giúp bạn đoán. Trong một câu bình thường bạn đoán được từ thiếu, còn với con số thì đoán sai là sai hẳn, nên đây là mảng cần độ chính xác cao hơn phần còn lại.
Nên học tới số bao nhiêu?
Tới hàng triệu là đủ cho mọi tình huống đời thường, và quan trọng hơn là nắm được nguyên tắc ghép các bậc. Học thuộc từng số cụ thể thì vô tận, còn nắm nguyên tắc thì tự suy ra được.